Ogólnopolska Nagroda „Złote Ogniwo” dla Profilaktyka Roku ma już pięć lat. Pięć edycji konkursu i gali, wielu kandydatów, wyróżnianie prawdziwych liderów profilaktyki – to dorobek nagrody organizowanej przez IPZIN. Po sukcesie ubiegłorocznej gali w Senacie RP zapraszamy samorządy, organizacje pozarządowe i instytucje akademickie do wspólnego rozwijania tej ważnej inicjatywy – zarówno na poziomie ogólnopolskim, jak i lokalnym.
Ogólnopolska Nagroda „Złote Ogniwo” dla Profilaktyka Roku, przyznawana od 2020 roku, stała się cennym elementem promocji działań profilaktycznych na terenie naszego kraju. Instytut Profilaktyki Zintegrowanej (IPZIN), z pomocą Kapituły Nagrody, rozwinął tę inicjatywę z myślą o podnoszeniu statusu profilaktyki, w przekonaniu, że należy publicznie doceniać osoby będące wzorem łączenia pasji i profesjonalizmu w zapobieganiu problemom zdrowia psychicznego i zachowaniom ryzykownym dzieci i młodzieży.
Za nami pięć lat pracy Kapituły, pięć edycji konkursu i pięć wyjątkowych spotkań stanowiących święto profilaktyki – a takimi bez wątpienia były kolejne gale z wręczeniem nagrody „Złote Ogniwo”. Ich ranga z roku na rok rośnie. Gale z ostatnich dwóch lat były objęte patronatem honorowym KCPU, a także patronatem medialnym czasopisma „Remedium” i portalu „Medycyna praktyczna”. Ostatnia Gala odbyła się w Senacie RP, a pełna transkrypcja wydarzenia została opublikowana w oficjalnej publikacji Kancelarii Senatu dostępnej na senackiej stronie internetowej.
Kim są laureaci nagrody? Wśród osób nominowanych i laureatów dotychczasowych edycji byli zarówno twórcy programów profilaktycznych, jak pedagodzy szkolni, pracownicy poradni psychologiczno-pedagogicznych czy instytucji samorządowych z różnych regionów Polski (Śląsk, Lubelszczyzna, Małopolska, Wielkopolska, Opolszczyzna, Mazowsze). Większość z nich to niezwykli profilaktycy-pasjonaci, których sylwetki i działalność nie były szeroko znane. Zgodnie z zasadami regulaminu nagrody jej celem jest „docenienie wkładu w profilaktykę tych osób, które wcześniej nie należały do grona specjalistów o ugruntowanej, ogólnopolskiej rozpoznawalności”.
Ostatnia gala z wręczeniem nagrody i przyznaniem tytułu „Profilaktyk Roku” odbyła się w czerwcu 2025 w ramach konferencji pt. Młodzież – profilaktyka – rodzina. Rola profilaktyków wobec wyzwań społecznych i demograficznych stojących przed młodym pokoleniem przygotowanej w Senacie RP przez IPZIN we współpracy z senacką Komisją Rodziny i Polityki Społecznej i Senioralnej, i Komisją Zdrowia.
Fot. Hubert Pielas / Kancelaria Senatu RP
Na zdjęciu wykonanym tuż po konferencji, które udostępniła Kancelaria Senatu, widzimy wszystkich dotychczasowych laureatów nagrody głównej i nagród dodatkowych, a także reprezentację senatorów.
Zapraszamy do współpracy w tej bardzo ważnej i potrzebnej inicjatywie integrującej środowisko specjalistów, teoretyków, praktyków oraz decydentów, którym przyświeca wspólny cel – dobro młodych ludzi.
Zaproszenie to kierujemy do instytucji i organizacji (samorządowych, pozarządowych, akademickich), które są gotowe włączyć się w działania na rzecz tej inicjatywy. Przez pięć lat IPZIN był samodzielnym organizatorem konkursu. Inicjatywa rozrosła się na tyle, że aby mogła być kontynuowana, konieczne jest włączenie partnerskich instytucji. W tym roku niestety nie przeprowadziliśmy konkursu, gdyż inne poważne wyzwania uniemożliwiły zaangażowanie naszej kadry. Pomoc partnerskich instytucji zmieniłaby tę sytuację. I na to liczymy w kolejnych latach. Wiemy, że są takie samorządy, które nadają lokalne nagrody w dziedzinie profilaktyki. Otrzymaliśmy sygnały, że dla niektórych samorządów inspiracją był właśnie pomysł i regulamin nagrody „Złote Ogniwo”. Moglibyśmy nawiązać współpracę, w której laureaci lokalnych nagród byliby zgłaszani jako kandydaci do nagrody ogólnopolskiej.
Ze strony Komisji Rodziny Senatu RP mamy zapewnienie o gotowości do organizacji następnej konferencji profilaktycznej w murach Senatu, której częścią byłaby kolejna gala nagrody. Otwartość Senatu zawdzięczamy m.in. znakomitej opinii senatorów o zeszłorocznej konferencji. Szkoda byłoby nie skorzystać z tak dobrej okazji dla promocji profesjonalnej profilaktyki w duchu ponad podziałami.
I jeszcze jedna informacja, która może być ważna dla instytucji i organizacji zainteresowanych partnerstwem i współpracą. Inicjatywa ogólnopolskiego konkursu i nagrody dla Profilaktyka Roku jest działaniem łączącym dwa ogromne wyzwania współczesności: kryzys zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży oraz kryzys demograficzny w obu wymiarach – związanym z niską dzietnością oraz z migracjami i depopulacją regionów. Regulamin nagrody sprzyja wyróżnianiu i rozwijaniu wrażliwej demograficznie profilaktyki – takiej, która ma charakter prorodzinny i więziotwórczy na poziomie wspólnoty lokalnej. Jak pokazują wyniki badań IPZIN znaczna część czynników, które sprzyjają ochronie zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży, wzmacnia jednocześnie dążenie młodych do założenia rodziny i posiadania dzieci, a także ich patriotyzm lokalny wyrażający się pragnieniem związania dorosłego życia z miejscem, w którym się urodzili i wychowali. Piszemy o tym m.in. w naszych raportach Jak wspierać młodzież w niestabilnym świecie (Grzelak, Żyro, 2023) oraz Młodzież – Profilaktyka – Rodzina. Odpowiedź profilaktyki zintegrowanej na wyzwania współczesności. (Grzelak, Żyro, 2025). Obie publikacje dostępne są na stronie IPZIN.
Zainteresowane instytucje i organizacje zachęcamy do zapoznania się z Regulaminem Nagrody Profilaktyk Roku oraz innymi materiałami dostępnymi na stronie IPZIN lub z poświęconym nagrodzie „Złote Ogniwo” rozdziałem publikacji IPZIN Młodzież – Profilaktyka – Rodzina (rozdział 3, str. 49-54). Zachęcamy też do obejrzenia transmisji z wydarzenia w Senacie – pod osobnym linkiem dostępna jest część konferencyjna, a pod osobnym gala Nagrody.
Wszystkich zainteresowanych zapraszamy do kontaktu: biuro@ipzin.org
W imieniu Zarządu IPZIN
dr Szymon Grzelak